Header Ads

Đặt quảng cáo tại đây!

Văn Hiến: Xin chữ đầu xuân - Nét văn hóa của người Việt - cần bảo tồn, phát huy

Tìm kiếm bài viết Văn Hiến: Quốc Tử Giám Hà Nội, Sân Văn Miếu, Kinh Tế Thị Trường
Tục xin chữ đầu năm đã và đang là một nét văn hóa đẹp. Cứ Tết đến xuân về, tại các thành phố lớn trong cả nước, đều có chọn những mạch đất Thánh hiền ngự trị để giành cho người cho chữ và người xin chữ, mà Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội là một điển hình.

Xin chữ đầu xuân - Nét văn hóa của người Việt - cần bảo tồn, phát huy - Ảnh 1

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Người Việt trân trọng chữ từ xa xưa với quan niệm "biết chữ" là chạm vào cánh cửa của tương lai, "giỏi chữ" đi thi nếu đậu ra làm quan và “một người làm quan cả họ được nhờ”. Vì thế người Việt trọng chữ gọi là "chữ thánh hiền", nhà nghèo đến mấy cũng cố cho con học dăm ba chữ thánh hiền.

Mỗi người đến phố xin chữ với tâm thế khác nhau, nói chung họ xin cái gì mà họ thiếu, mong muốn điều tốt lành sẽ đến trong năm mới.
Đặc biệt, người xin chữ bây giờ không chỉ là những cụ già mà phần lớn là thanh niên, thậm chí học sinh phổ thông, các cháu thiếu nhi theo bố mẹ đi chơi tết cũng muốn có một vài chữ mang về treo trong góc học tập.

Những năm gần đây, trước và sau Tết Nguyên đán, trong không khí của ngày xuân đang tràn ngập khắp các ngõ phố Thủ đô, hình ảnh những "ông đồ" ngồi giữa chồng giấy điệp hồng thắm viết Thư pháp trên các con phố, khiến Hà Nội như có một luồng sinh khí mới, rất đặc biệt, rộn ràng hơn, vui tươi hơn.

Sau lễ đưa tiến đưa ông Táo về Trời (23 tháng Chạp), người ta đã rục rịch chuẩn bị mọi thứ cho ngày khai trương, tất nhiên cũng chỉ là chuẩn bị một vài hoạt động cho chữ - xin chữ cho Giao thừa đã được thực hiện; nhưng tất cả phải chờ đến sau Tết, khi mọi nhà đã hoàn tất thủ tục tiễn đưa năm cũ, nghênh đón năm mói

Trải qua hàng nghìn năm, các thế hệ cha ông chúng ta đã tiếp nhận loại chữ tượng hình độc đáo và đã dùng nó làm phương tiện giao tiếp truyền bá trí thức và nâng cao dân trí tuyển trọn nhân tài góp phần xây dựng nền văn hiến của dân tộc. Ở đó có biết bao con người nổi tiếng văn hay chữ tốt làm rạng danh cho sử sách và cho muôn đời sau.
Cùng với thú chơi chữ của các bậc Túc Nho; tục xin chữ, tặng chữ dịp xuân về ngày càng thịnh hành, phù hợp với truyền thống hiếu học của người Việt. Nó đã thành thói quen không thể thiếu, một nét văn hóa của người Việt Nam dịp đầu năm mới.

Chữ Hán xuất phát từ chữ tượng hình bản thân nó đã như một bức tranh, mang đầy đủ nội dung ý nghĩa, nên từ rất lâu nó đã được nâng lên thành một nghệ thuật - nghệ thuật thư pháp với Ngũ thể: Triện - Lệ - Hành -Thảo - Chân. Thư pháp có nhiều kiểu chơi, từ những bức liễn nhỏ xíu dùng để treo cây mai đến những bức thư pháp cỡ lớn treo tường, bên cạnh những bức thư pháp viết trên giấy mành, giấy mỹ thuật, viết trên trúc thì còn có cả những sản phẩm thư pháp viết trên gỗ, viết trên bình gốm bát tràng.
Về thú chơi thư pháp ngày Tết, người lớn thì thường thích các chữ “Phúc”; “Lộc”; “Thọ” ; “An Khang” “Cát Tường”, “Như Ý”... nhằm cầu mong sự bình yên cho gia đình con cháu. Doanh nhân thì thích các chữ “Phát”; “Lộc”; “Tài” “Vượng” mong cho công việc kinh doanh được phát triển, thuận buồm xuôi gió. Giới trẻ đang phấn đấu, thích chữ “Chí”, chữ “Thành”, chữ “Đạt”, chữ “Đắc”, chữ “Nhẫn”. “Chí” nghĩa là phải có ý chí quyết vượt mọi khó khăn; “Thành” có nghĩa là nên việc; “Đạt” là thỏa mãn yêu cầu; “Đắc” là được, “Nhẫn” là kiên trì nhẫn nại trong mọi việc. Còn thiếu nhi thì thường được bố mẹ chọn cho các chữ “Học”, “Hiếu”, “Lễ”; “Nghĩa”, “Tiến” mong con mình lớn lên từ những điều kỳ vọng của bố mẹ trở thành những người con hiếu thảo của gia đình, một công dân có ích cho xã hội.

Những năm gần đây, thú chơi chữ, xin chữ đầu xuân đã ngày càng được nhiều người quan tâm hơn. Cứ độ 20 tháng Chạp, ở nhiều nơi đã bắt đầu xuất hiện các ông Đồ áo the khăn xếp, dở bút nghiên, chăm chú viết chữ. Tập trung nhiều nhất là ở đoạn phố Văn Miếu, rồi đầu dốc Bà Triệu, đền Ngọc Sơn, vườn hoa Lý Thái Tổ. Các “Ông Nghè” thì nhiều, nhưng có lẽ viết “được” hơn cả là các cụ thuộc nhóm, Cảo Thơm Thư Hiên, Nhân Mỹ học đường, nhóm Hương Nam Học Đường… Còn các “Ông Nghè hiện đại” nổi tiếng hơn cả là nhóm “Nhị Thập Bát Tú”, mà đối với họ “thư pháp” thực sự đã là một nghệ thuật với các tên tuổi như họa sĩ Lê Quốc Việt, người đứng đầu phong cách Tiền Vệ, rồi Phạm Tuấn, Nguyễn Đức Dũng, Trần Trọng Dương, Nguyễn Văn Thanh, Lê Trung Kiên, Nguyễn Đạt Thức, Vũ Thanh Tùng, Nguyễn Trung Hoàng Long ... những người thường đứng viết ở sân Văn Miếu mỗi dịp tết. Ngoài ra, còn có các nhóm thư pháp của sinh viên các trường đại học như CLB thư pháp trường ĐHKHXH&NV, Đại học Hà Nội, Đông Đô, Xây Dựng.... cũng thường tổ chức các buổi trình diễn và viết tặng thư pháp vào đầu xuân.

Bất chấp tác động của kinh tế thị trường, sự “xâm lăng” văn hóa từ bên ngoài khi hội nhập nhưng tục xin chữ đầu năm vẫn duy trì, chứng tỏ sức sống mãnh liệt của loại hình văn hóa cổ truyền này vẫn lan sâu vào đời sống văn hóa của người Việt.

Do đó, xin chữ đầu xuân của người Việt là phong tục tốt đẹp vẫn được giữ gìn ở một đất nước có truyền thống hiếu học, trọng thầy, trọng chữ, sống hòa hiếu.

Vũ Xuân Bân |

Tin tức được tổng hợp từ báo Văn Hiến

Không có nhận xét nào